KhongTu
03-09-2007, 01:43 PM
Kinh Dịch là một tác phẩm vĩ đại. Không ít các nhà nghiên cứu đã bỏ công tìm kiếm nguồn gốc của Kinh Dịch. Cho đến nay, nguồn gốc của Kinh Dịch đã được hầu hết các nhà Dịch học thống nhất, đó là:
- Kinh Dịch là một tác phẩm dân gian đã có từ rất lâu đời, đã có những phát triển khái niệm cơ bản trong thời đại nhà Trụ.
- Văn Vương là người có công đầu trong việc hoàn chỉnh và đưa ra hệ thống 64 quẻ, thuộc tiên thiên bát quái. Viết hào từ cho các quẻ này
- Chu Công Đán, em trai Văn Vương là người chỉnh lý và đưa ra hệ thống Hậu thiên bát quái.
- Khổng Tử là người có công lớn nhất trong việc tập hợp chỉnh lý Kinh Dịch.
- Sau Khổng Tử, có nhiểu bộ sách giải nghĩa Quẻ từ, Hào từ.
Về các yếu tố trên, không có ai phản đối. Nhưng xảy ra vấn đề Kinh Dịch là của người Việt hay người Hán là do các yếu tố sau:
- Về mặt địa lý: Các học giả có tinh thần dân tộc cực đoan thường cho rằng nước Việt (Cộng đồng Bách Việt) có vị trí địa lý ở phía nam sáng Dương Tử, có nền văn minh nông nghiệp phát triển rực rỡ là cái nôi của nền văn minh, là nơi xuất phát Kinh Dịch (Hà đồ, Lạc thư do Thần Nông, Hoàng đề đều xuất phát tại đây) chính dân Bách Việt là tác giả của Kinh Dịch. Điển hình là của quan niệm này là Giáo sư Kim Định. Ông đã có những nghiên cứu công phu để đưa ra những quan điểm rất táo bạo.
- Về mặt nhân chủng học: Các học giả cố gắng chứng minh nguồn gốc của dân tộc hán là ở phía Tây-Bắc Trung Hoa ngày nay. Dân tộc này đã tràn xuống phía nam thôn tính các dân tộc bản địa. Bản thân dân du mục là dân có trình độ văn minh thấp, họ đã thôn tính được lãnh thổ nhưng chính họ đã bị thôn tính về mặt văn hóa. Kinh dịch là một trong số các "chiến lợi phẩm" trong cuộc đồng hóa này.
Các phân tích trên đều đúng về mặt lịch sử, địa lý nhưng các học giả có thể vì nhiều lý do, mà trong đó có lý do dân tộc chủ nghĩa đã cố tình nhầm lẫn đó là:
Nước Việt hoàn toàn không đồng nghĩa với cộng đồng Bách Việt. Nước Việt Nam ngày nay gồm nhiều cộng đồng dân tộc, trong đó người Kinh (Việt) có số dân đông nhất, cộng đồng này được cho là có nguồn gốc Bách Việt, và cũng chỉ là một phần của Cộng đồng Bách Việt vốn có rất nhiều dân tộc.
Về mặt địa lý, nước Việt mà các Học giả hay nhắc tới với ý nghĩa xuất xứ Kinh Dịch khác xa với nước Việt trong tâm tưởng của người Việt. Nước Việt với cư dân là "Con rồng cháu tiên" có kinh đô thuộc Phong Châu - Vĩnh Phú ngày nay mới đúng là nước Việt tiền thân của nước Việt hiện đại. Các quốc gia trước đó mặc dù có lãnh thổ rộng lớn hơn nhiều, nhưng chỉ tồn tại trong khoảng thời gian ngắn so với chiều dài lịch sử, chỉ có thể coi như chính quyền cát cứ chưa thể hiện được bản chất, tinh thần độc lập dân tộc.
Như vậy nói Kinh Dịch xuất phát từ dân tộc Việt, hay có nguồn gốc nước Việt đều mang tính chủ quan có tính đề cao dân tộc chủ nghĩa. Chỉ có thể nói tổ tiên chúng ta đã có công sáng tạo ra Kinh Dịch mà thôi. Tổ tiên chúng ta là những cư dân của nền Văn minh lúa nước và con cháu của họ ngày nay sinh sống chủ yếu ở Trung Quốc, Việt Nam...
Nguyễn Việt Thắng
(TP HCM
- Kinh Dịch là một tác phẩm dân gian đã có từ rất lâu đời, đã có những phát triển khái niệm cơ bản trong thời đại nhà Trụ.
- Văn Vương là người có công đầu trong việc hoàn chỉnh và đưa ra hệ thống 64 quẻ, thuộc tiên thiên bát quái. Viết hào từ cho các quẻ này
- Chu Công Đán, em trai Văn Vương là người chỉnh lý và đưa ra hệ thống Hậu thiên bát quái.
- Khổng Tử là người có công lớn nhất trong việc tập hợp chỉnh lý Kinh Dịch.
- Sau Khổng Tử, có nhiểu bộ sách giải nghĩa Quẻ từ, Hào từ.
Về các yếu tố trên, không có ai phản đối. Nhưng xảy ra vấn đề Kinh Dịch là của người Việt hay người Hán là do các yếu tố sau:
- Về mặt địa lý: Các học giả có tinh thần dân tộc cực đoan thường cho rằng nước Việt (Cộng đồng Bách Việt) có vị trí địa lý ở phía nam sáng Dương Tử, có nền văn minh nông nghiệp phát triển rực rỡ là cái nôi của nền văn minh, là nơi xuất phát Kinh Dịch (Hà đồ, Lạc thư do Thần Nông, Hoàng đề đều xuất phát tại đây) chính dân Bách Việt là tác giả của Kinh Dịch. Điển hình là của quan niệm này là Giáo sư Kim Định. Ông đã có những nghiên cứu công phu để đưa ra những quan điểm rất táo bạo.
- Về mặt nhân chủng học: Các học giả cố gắng chứng minh nguồn gốc của dân tộc hán là ở phía Tây-Bắc Trung Hoa ngày nay. Dân tộc này đã tràn xuống phía nam thôn tính các dân tộc bản địa. Bản thân dân du mục là dân có trình độ văn minh thấp, họ đã thôn tính được lãnh thổ nhưng chính họ đã bị thôn tính về mặt văn hóa. Kinh dịch là một trong số các "chiến lợi phẩm" trong cuộc đồng hóa này.
Các phân tích trên đều đúng về mặt lịch sử, địa lý nhưng các học giả có thể vì nhiều lý do, mà trong đó có lý do dân tộc chủ nghĩa đã cố tình nhầm lẫn đó là:
Nước Việt hoàn toàn không đồng nghĩa với cộng đồng Bách Việt. Nước Việt Nam ngày nay gồm nhiều cộng đồng dân tộc, trong đó người Kinh (Việt) có số dân đông nhất, cộng đồng này được cho là có nguồn gốc Bách Việt, và cũng chỉ là một phần của Cộng đồng Bách Việt vốn có rất nhiều dân tộc.
Về mặt địa lý, nước Việt mà các Học giả hay nhắc tới với ý nghĩa xuất xứ Kinh Dịch khác xa với nước Việt trong tâm tưởng của người Việt. Nước Việt với cư dân là "Con rồng cháu tiên" có kinh đô thuộc Phong Châu - Vĩnh Phú ngày nay mới đúng là nước Việt tiền thân của nước Việt hiện đại. Các quốc gia trước đó mặc dù có lãnh thổ rộng lớn hơn nhiều, nhưng chỉ tồn tại trong khoảng thời gian ngắn so với chiều dài lịch sử, chỉ có thể coi như chính quyền cát cứ chưa thể hiện được bản chất, tinh thần độc lập dân tộc.
Như vậy nói Kinh Dịch xuất phát từ dân tộc Việt, hay có nguồn gốc nước Việt đều mang tính chủ quan có tính đề cao dân tộc chủ nghĩa. Chỉ có thể nói tổ tiên chúng ta đã có công sáng tạo ra Kinh Dịch mà thôi. Tổ tiên chúng ta là những cư dân của nền Văn minh lúa nước và con cháu của họ ngày nay sinh sống chủ yếu ở Trung Quốc, Việt Nam...
Nguyễn Việt Thắng
(TP HCM